Blog, Chia sẻ kinh nghiệm

Hiểu Rõ Về Chứng Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản (GER và GERD) Ở Người Lớn

Đăng vào bởi Voista VN

Hiểu Rõ Về Chứng Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản (GER và GERD) Ở Người Lớn

Trào ngược dạ dày là một vấn đề tiêu hóa rất phổ biến ở người trưởng thành. Tuy nhiên, việc nhận biết ranh giới giữa một cơn trào ngược thông thường và bệnh lý trào ngược mãn tính là điều rất quan trọng để có hướng điều trị kịp thời, tránh các biến chứng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

1. Trào ngược dạ dày thực quản thông thường (GER) là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản (GER) xảy ra khi thức ăn và dịch vị axit từ dạ dày bị đẩy ngược lên trên thực quản (ống dẫn thức ăn từ họng xuống dạ dày).
Hiện tượng này thỉnh thoảng vẫn xảy ra ở nhiều người và thường không gây ra triệu chứng gì nghiêm trọng. Trong dân gian, chúng ta hay gọi tình trạng này bằng các tên như: chứng khó tiêu do axit, trào ngược axit, ợ nóng, ợ chua hay trào ngược.

2. Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là gì?

Nếu GER chỉ là tình trạng thoáng qua, thì GERD lại là một bệnh lý kéo dài và nghiêm trọng hơn. GERD xảy ra khi tình trạng trào ngược diễn ra thường xuyên, gây ra các triệu chứng khó chịu lặp đi lặp lại hoặc dẫn đến những tổn thương, biến chứng theo thời gian.
Theo ước tính, có khoảng 20% người dân tại Hoa Kỳ mắc phải căn bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) này.

3. Những ai có nguy cơ mắc GERD cao hơn?

Bất kỳ ai cũng có thể mắc GERD, tuy nhiên nguy cơ sẽ tăng cao nếu bạn thuộc các nhóm sau:
  • Người thừa cân hoặc béo phì.
  • Phụ nữ đang mang thai.
  • Người có thói quen hút thuốc lá hoặc thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động.
  • Người đang sử dụng một số loại thuốc nhất định (như thuốc an thần, thuốc chẹn kênh canxi trị huyết áp cao, thuốc trị hen suyễn, thuốc giảm đau kháng viêm không steroid – NSAIDs, hoặc thuốc chống trầm cảm ba vòng).
  • Người bị thoát vị hoành (tình trạng một phần dạ dày chui lên lồng ngực qua lỗ cơ hoành).

4. Các triệu chứng nhận biết

Trào ngược thường gây ra các dấu hiệu điển hình như:
  • Ợ nóng: Cảm giác đau rát ở giữa ngực, ngay phía sau xương ức, lan dần lên cổ họng.
  • Trào ngược: Cảm nhận rõ vị chua của dịch vị dạ dày hoặc thức ăn trào ngược lên tận miệng và họng.
Bên cạnh đó, nhiều người lớn mắc GERD lại không hề bị ợ nóng, mà xuất hiện các triệu chứng không điển hình khác:
  • Đau tức vùng ngực.
  • Buồn nôn.
  • Cảm thấy khó nuốt hoặc đau tức khi nuốt thức ăn.
  • Các vấn đề về hô hấp và họng như: ho mãn tính, khàn giọng.
Lưu ý quan trọng: Sếp nên đi khám bác sĩ ngay nếu tình trạng không thuyên giảm sau khi đã đổi lối sống hoặc dùng thuốc không kê đơn. Đặc biệt, cần cấp cứu nếu có dấu hiệu nôn ra máu (hoặc dịch giống bã cà phê), đi ngoài phân đen/có máu, giảm cân không rõ nguyên nhân, hoặc đau ngực dữ dội.

5. Bác sĩ chẩn đoán và điều trị GERD như thế nào?

Chẩn đoán

Thông thường, bác sĩ có thể chẩn đoán GERD thông qua việc khai thác các triệu chứng. Nếu bệnh kéo dài hoặc nghi ngờ có biến chứng, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa có thể chỉ định:
  • Nội soi dạ dày thực quản (Nội soi đường tiêu hóa trên): Sử dụng ống mềm có camera để quan sát trực tiếp niêm mạc, kiểm tra vết loét và lấy mẫu sinh thiết nếu cần.
  • Theo dõi độ pH thực quản: Đặt một ống thông nhỏ hoặc viên nang vào thực quản để đo chính xác lượng axit trào ngược trong vòng 24 giờ.

Điều trị và Kiểm soát

  • Thay đổi lối sống: Đây là bước quan trọng nhất. Cần giảm cân nếu thừa cân, kê cao đầu giường (khoảng 15-20cm) khi ngủ, và bỏ hút thuốc lá.
  • Sử dụng thuốc: Bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc kháng axit (giảm triệu chứng tạm thời), thuốc chẹn H2 (giảm tiết axit) hoặc thuốc ức chế bơm proton (PPI – có tác dụng mạnh hơn trong việc giảm axit và chữa lành niêm mạc).
  • Can thiệp phẫu thuật: Khi dùng thuốc không mang lại hiệu quả, bác sĩ có thể tư vấn phẫu thuật (như phẫu thuật tạo nếp gấp đáy vị) để khâu thắt phần cơ vòng thực quản dưới, ngăn chặn trào ngược vĩnh viễn.

6. Chế độ ăn uống cho người bị GERD

Một chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò cốt lõi trong việc giảm thiểu triệu chứng:
  • Không ăn khuya: Tuyệt đối tránh ăn uống ít nhất 3 giờ trước khi nằm xuống hoặc đi ngủ.
  • Tránh các thực phẩm kích thích trào ngược: Cà chua, trái cây họ cam quýt, đồ ăn cay nóng, thức ăn nhiều dầu mỡ, sô-cô-la, bạc hà, cà phê (và các đồ uống chứa caffeine), và các loại đồ uống có cồn.

7. Biến chứng nguy hiểm nếu chủ quan

Nếu không được kiểm soát tốt, axit dạ dày trào ngược lâu ngày sẽ tàn phá thực quản và gây ra:
  • Viêm và hẹp thực quản: Viêm loét niêm mạc gây chảy máu. Lâu dần tạo thành sẹo làm hẹp lòng thực quản, gây khó nuốt.
  • Thực quản Barrett: Niêm mạc thực quản bị biến đổi cấu trúc tế bào, làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.
  • Các bệnh lý ngoài thực quản: Axit trào ngược lên thanh quản và phổi có thể gây viêm thanh quản, mòn men răng, ho kéo dài, hoặc làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn.

Tuyên bố Miễn trừ Trách nhiệm và Ghi chú Lưu trữ

Ghi chú nguồn gốc:
Bài viết này được biên dịch, tổng hợp và viết lại dựa trên nguồn tài liệu gốc từ Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Bệnh tiêu hóa và Bệnh thận (NIDDK), thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH). Nội dung được tạo ra hoàn toàn nhằm mục đích lưu trữ, chia sẻ kiến thức, tham khảo cá nhân và tuyệt đối không sử dụng cho bất kỳ mục đích kinh doanh hay thương mại nào.
Miễn trừ trách nhiệm y tế:
Các thông tin được cung cấp trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, giáo dục và nâng cao nhận thức về sức khỏe. Bài viết KHÔNG có giá trị thay thế cho các chẩn đoán y khoa, phác đồ điều trị hay lời khuyên chuyên môn từ các bác sĩ và chuyên gia y tế. Người đọc không nên tự ý áp dụng các thông tin này để tự chẩn đoán hay điều trị bệnh tại nhà. Nếu có bất kỳ triệu chứng hay vấn đề sức khỏe nào liên quan đến đường tiêu hóa, vui lòng đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám và tư vấn trực tiếp.